kkeralapressclubtv.blogspot.com
ഗാന്ധാരദേശത്തുനിന്ന് തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക്: പഴമയുടെ പ്രഭയിൽ ഗാന്ധാരി അമ്മൻ കോവിൽ
‘ ‘ തിരുവനന്തപുരം: നഗരഹൃദയത്തിൽ, സെക്രട്ടേറിയറ്റിന് സമീപമുള്ള മുത്താരിയമ്മ ക്ഷേത്രത്തോടനുബന്ധിച്ച് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ശ്രീ ഗാന്ധാരി അമ്മൻ കോവിൽ, തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ മായാത്ത ഒരധ്യായം തുറക്കുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കപ്പുറം, ശ്രീ പത്മനാഭ സ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി ഗാന്ധാര ദേശത്തുനിന്ന് തിരുവനന്തപുരത്തെത്തിയ പണിക്കാർക്ക് താമസിക്കാനായി, ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പൂക്കൾ വളർത്തിയിരുന്ന ഒരിടമുണ്ടായിരുന്നു. അതാണ് ഇന്ന് നാം കാണുന്ന ശാന്തി നഗർ. ഈ ശാന്തി നഗറിന് തൊട്ടടുത്താണ് ഈ ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള ഗാന്ധാരി അമ്മൻ കോവിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ഉത്ഭവവും പ്രാധാന്യവും
ശ്രീ പത്മനാഭ സ്വാമി ക്ഷേത്രത്തോളം തന്നെ പഴക്കമുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം, ഗാന്ധാര ദേശത്തുനിന്ന് വന്നവരുടെ സംഭാവനയാണ്. അന്നത്തെ കാലത്ത്, ഗാന്ധാരദേശത്തുനിന്നുള്ള വിദഗ്ധരായ ശിൽപ്പികളും തൊഴിലാളികളും വലിയ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി വിവിധ ദേശങ്ങളിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു. അത്തരമൊരു യാത്രയുടെ ഭാഗമായാണ് അവർ തിരുവനന്തപുരത്തെത്തുന്നത്. അവർക്ക് ആരാധിക്കുന്നതിനായി സ്ഥാപിച്ച ക്ഷേത്രമാണ് പിന്നീട് ഗാന്ധാരി അമ്മൻ കോവിലായി മാറിയതെന്നാണ് ചരിത്രപരമായ നിഗമനം. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് അല്ലെങ്കിൽ അന്നത്തെ പ്രാദേശികമായ വിളിപ്പേര് എന്തായിരുന്നു എന്നതിന് വ്യക്തമായ രേഖകൾ ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും, ഗാന്ധാരദേശക്കാരുടെ സാന്നിധ്യം വ്യക്തമാക്കുന്നതിനാലാണ് ഇത് ഗാന്ധാരി അമ്മൻ കോവിൽ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ
ശ്രീകാലഭൈരവ മൂർത്തി പ്രതിഷ്ഠയുള്ള അപൂർവ്വ ക്ഷേത്രമാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠ, വടക്കോട്ട് ദർശനമായി സിംഹവാഹിനിയായി, വലതുകാൽ മടക്കി വെച്ച രീതിയിൽ, വലതുകൈയിൽ ത്രിശൂലവും ഇടതുകൈയിൽ അമൃതകലശവുമായി വിളങ്ങുന്ന ദേവി ഗാന്ധാരി അമ്മയാണ്. ഗാന്ധാരദേശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദേവതാ സങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
ഈ ക്ഷേത്രം ഏത് നൂറ്റാണ്ടിലാണ് പണിതതെന്നതിന് കൃത്യമായ കാലഘട്ടം നിർവചിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും, ശ്രീ പത്മനാഭ സ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണകാലവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് ഇതിന്റെ പഴക്കം കണക്കാക്കുന്നത്. അതായത്, ഏകദേശം 8-ാം നൂറ്റാണ്ടിനും 10-ാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയിൽ ആയിരിക്കാം ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം നടന്നതെന്നാണ് അനുമാനം.
ചിത്രാ പൗർണ്ണമി ഉത്സവം: ആചാരങ്ങളുടെയും ആഘോഷങ്ങളുടെയും സംഗമം
ഗാന്ധാര ദേശത്തുനിന്ന് വന്നവർ ഈ നഗരത്തിന് സമ്മാനിച്ച് പോയ ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ചിത്രാ പൗർണ്ണമി ഉത്സവം വളരെ വിശിഷ്ടമായാണ് കൊണ്ടാടുന്നത്. എല്ലാ വർഷവും മെയ് മാസത്തിൽ നടക്കുന്ന ഈ ഉത്സവം, ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആഘോഷമാണ്. കൊടിയേറ്റോടുകൂടി ആരംഭിക്കുന്ന ഉത്സവത്തിന് മുന്നോടിയായി ശുദ്ധികലശവും മറ്റ് താന്ത്രിക ചടങ്ങുകളും നടക്കാറുണ്ട്. ഉത്സവനാളുകളിൽ പ്രത്യേക പൂജകളും അഭിഷേകങ്ങളും വഴിപാടുകളും നടക്കും.
വിവിധങ്ങളായ കലാപരിപാടികൾ, ഭക്തിഗാനസുധ, പ്രഭാഷണങ്ങൾ എന്നിവ ഉത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി അരങ്ങേറും. ദേവിയുടെ എഴുന്നള്ളിപ്പുകൾ, താലപ്പൊലി, വെടിക്കെട്ട് തുടങ്ങിയ ആഘോഷങ്ങളും ഉത്സവത്തിന് മാറ്റുകൂട്ടുന്നു. ദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നുപോലും ഭക്തജനങ്ങൾ ഈ ഉത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി എത്താറുണ്ട്. ഭക്തജനങ്ങൾക്ക് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹം തേടാനും, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യം ഓർമ്മിക്കാനുമുള്ള ഒരവസരം കൂടിയാണ് ഈ ഉത്സവം. തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ സാംസ്കാരികവും ചരിത്രപരവുമായ പൈതൃകത്തിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് ഒരു പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്. ഇത് വെറുമൊരു ആരാധനാലയം മാത്രമല്ല, ഗാന്ധാര ദേശവും കേരളവും തമ്മിലുള്ള ഒരു പ്രാചീന ബന്ധത്തിന്റെ സ്മാരകം കൂടിയാണ്.
